UX w HealthTech. Jak projektować raporty medyczne?

Zdrowie, obok rodziny i bezpieczeństwa, to jedna z najważniejszych wartości w naszym życiu. Projektowanie rozwiązań dla branży medycznej jest bardzo trudnym procesem, który wymaga sporej wiedzy, ale też wrażliwości. Szczególnym przypadkiem są raporty medyczne, które prezentują wyniki badań, często trudnych do przyjęcia dla pacjenta. Jak projektować raporty medyczne?

Projektując raporty medyczne z jednej strony należy uwzględnić perspektywę medyczną – raport musi zawierać wszystkie istotne informacje i analizy, które są potrzebne lekarzowi. Z drugiej strony wyniki powinny być pokazane w sposób zrozumiały i przejrzysty dla pacjenta. Dlaczego?

  • Często pacjentowi oczekującemu na wyniki towarzyszy napięcie emocjonalne. W takim stanie trudno jest myśleć analitycznie i poszukać dodatkowych danych, na przykład w internecie, 
  • Raporty medyczne nie zawsze są komunikowane w obecności lekarza, więc czasami pacjent nie ma możliwości zadać dodatkowych pytań
  • Wyniki badań nie służą tylko jednemu specjaliście – często konieczna jest np. konsultacja w innym ośrodku, którego pracownicy nie mają dostępu do całej historii leczenia, a tylko do wybranych raportów. 

Raporty medyczne są bardzo ważnym kanałem komunikacji z pacjentem, ale też narzędziem pracy lekarza. Jak zaspokoić potrzeby obu tych grup?

Określ, kto jest odbiorcą, czyli żargon medyczny vs. język „ludzki”

Zastosowanie odpowiedniego języka w raporcie jest bardzo ważne, ponieważ od niego zależy odbiór wyniku. Posłużmy się przykładem zwykłej morfologii. Wyniki badania, dla laika będą najczęściej zbiorem enigmatycznych wartości, których znaczenie trzeba potwierdzać ze specjalistą.

Projektując raporty ze skomplikowanych badań klinicznych czy testów DNA, które pomagają np. określić prawdopodobieństwo zachorowania na poważną chorobę, trzeba mieć na uwadze, kto je jako pierwszy otrzyma. Najczęściej, aby zrozumieć, o co chodzi w takim dokumencie, trzeba mieć dyplom lekarza. Niektóre placówki proponują jednak odrębne raporty dla pacjentów i dla lekarzy. 

Więcej o takich rozwiązaniach pisałam w case study naszego projektu – Intelliseq – Przyjazne raporty z badań DNA.

Jeżeli odbiorcą raportu jest tzw. layman (w tym przypadku osoba bez wykształcenia medycznego), trzeba mu ułatwić odczytanie informacji:

  • Nie pokazuj tego, co dla pacjenta jest nieistotne, np. szczegółowych danych o poprzednich fazach badań klinicznych. Z perspektywy odbiorcy te informacje mogą nie mieć znaczenia, a wprowadzą dużo wątpliwości.
  • Wyróżnij ważne informacje i przedstaw je w odpowiednim kontekście. Na przykład stwierdzenie, że erytrocyty wynoszą 4,26 mln pacjentowi nic nie powie, ale prezentacja graficzna, z jednoczesnym zaznaczeniem prawidłowego zakresu, daje mu już punkt odniesienia przy interpretacji wyniku. 
  • Staraj się wytłumaczyć, co znaczą poszczególne słowa, potrzebne odbiorcy do zrozumienia otrzymanego wyniku. Czasem trzeba wyjaśnić podstawowe pojęcia.  W powyższym przykładzie byłoby to opisanie, co to są erytrocyty. W innym typie raportu – co to jest DNA. 

Inaczej rzecz ma się z raportami dla specjalistów. Jeżeli odbiorcą raportu jest lekarz, nie ma potrzeby wyjaśnienia każdego pojęcia, podania zakresu normy. Z naszym badań wynika, że tego typu dodatkowe informacje są źle widziane przez lekarzy. Za to konieczne mogą być dodatkowe, specjalistyczne informacje, np. mierniki rezultatu w badaniach klinicznych czy kontakt do firmy farmaceutycznej. Ogromną wagę ma czas potrzebny do zapoznania się z danymi – zbadań, które z nich są dla tej grupy najważniejsze, co ułatwi lub przyspieszy pracę z wynikami i na tej podstawie zaprojektuj raport. 

Jak projektować raporty medyczne EDISONDA

Najtrudniejszym i prawdopodobnie najczęstszym typem raportów jest taki, z którego muszą korzystać zarówno pacjenci, jak i lekarze. Tutaj postępuj ostrożnie, aby wyważyć ilość informacji – zawrzeć wszystko, co istotne dla specjalisty, jednocześnie zachować balans między językiem medycznym i potocznym. Należy przemyśleć, jaką przyjąć kolejność informacji w raporcie i które z nich będą istotne dla obydwu grup. Przykład: kryteria wykluczające z badań klinicznych mogą być przydatne dla lekarza i pacjenta, ale numer NCT już niekoniecznie.

Podaj wynik od razu, bez konieczności scrollowania 

Niezależnie od formy, jaką będzie miał raport – interaktywna strona przedstawiająca bardziej lifestylowe informacje czy klasyczny PDF z wynikami badań klinicznych – warto zadbać o pierwsze wrażenie i czytelność informacji. Najważniejszy i dla pacjenta, i dla lekarza jest wynik – to on powinien być wyeksponowany i od razu widoczny.

Raporty medyczne Intelliseq EDISONDA

Dla pacjenta istotna będzie też personalizacja, co w praktyce oznacza odpowiedź na pytanie co ten wynik oznacza dla niego. Na przykład: ma ok. 80% szans na wyleczenie, jeśli weźmie udział w badaniach klinicznych lub ryzyko zachorowania na cukrzycę wynosi ok. 10%. Oczywiście, nie zawsze wnioski są tak dokładne, warto więc przemyśleć na ile wynik jest precyzyjny i będzie wartościowy dla pacjenta.  

Zastanów się, w jakich warunkach pacjent zapoznaje się z raportem

Warto zwrócić uwagę, w jakich warunkach pacjent odczyta raport. Szczególnie istotne jest to przy przekazywaniu złych czy pesymistycznych informacji, na przykład gdy wynik pokazuje, że pacjent ma wysoką szansę zachorowania na nowotwór. W takiej sytuacji można zaprojektować dwa rodzaje komunikacji:

  • pierwszy zestaw treści w przypadku, kiedy wiadomość będzie publikowana w systemie online i pacjent odczyta ją na swoim laptopie, w domu, po czym będzie musiał sam szukać odpowiedzi na dręczące go pytania, 
  • drugi zestaw treści, przekazywany w ośrodku medycznym, gdy obok będzie lekarz, który będzie mógł z nim porozmawiać i rozwiać wszelkie wątpliwości.

Dopasuj warstwę graficzną do zawartości raportu

Warstwa wizualna jest bardzo istotna, choć często niedoceniana. Zastosowane zdjęcia czy grafiki będą miały bardzo duży wpływ na odbiór raportu. Trzeba się zastanowić, czy na pewno duże, kolorowe zdjęcia będą stosowne przy odczytywaniu informacji np. o prawdopodobieństwie zachorowania na alzheimera.

Zastanawiając się nad formą i weź pod uwagę kilka kwestii:

  • Grafiki mogą działać uspokajająco przy przekazywaniu trudnych informacji. Ale granica między czymś, co pomaga w przyswojeniu wiadomości, a zbyt komiksową i rozrywkową formą, zmieniającą cały ton raportu na bardziej lifestylowy, jest bardzo cienka. To trudne zadanie i warto polegać na doświadczeniu projektantów, którzy mają doświadczenie w tego typu zadaniach, by nie urazić pacjentów. 
  • Oprawa graniczna musi uwzględniać rynek docelowy, z myślą o którym projektowany jest raport. Być może jest to oczywiste, ale te same zdjęcia będą na odbiorców w USA oddziaływać inaczej niż na odbiorców w Japonii. Przeanalizuj, czy będziesz mieć czas i zasoby, aby dostosować zdjęcia do poszczególnych rynków, czy może lepiej skorzystać z innych rozwiązań wizualnych.
Raport medyczny Intelliseq EDISONDA
  • To, że lekarze potrzebują dużej ilości informacji w raportach, nie oznacza, że mogą bazować tylko na tabelach i zbitych blokach tekstu. Z naszych rozmów ze specjalistami wynika, że choć są do nich przyzwyczajeni do takiej formy, cenią sobie wszelkie rozwiązania, które ułatwią im odczytanie i analizę danych. 

Jak projektować raporty medyczne – podsumowanie

W tym artykule przedstawiłam tylko część elementów, na które warto zwrócić uwagę przy pracy nad raportami medycznymi. Zagadnienie jest bardzo szerokie, więc szczególnie namawiam do przeprowadzenia badań z potencjalnymi odbiorcami. Każda z gałęzi branży medycznej, w której pacjenci otrzymują wyniki badań, ma swoje specyficzne potrzeby, o których trzeba usłyszeć u źródła. 

W pracy nad tego typu produktami bardzo istotna jest współpraca z projektantem UI, ponieważ finalna, opracowana graficznie forma raportu ma bardzo duże znaczenie w jego odbiorze – także doświadczeniu użytkownika, jego przeżyciach związanych z otrzymaniem informacji i późniejszych skojarzeniach z ośrodkiem medycznym. W uzyskaniu najbliższego potrzebom pacjentów i lekarzy projektu pomoże podejście iteracyjne, gdzie każdą kolejną wersję raportu poddaje się testom użyteczności.

 

Potrzebujesz wsparcia w projektowaniu rozwiązań w branży medycznej?