UX Healthcare to międzynarodowy cykl wydarzeń poświęconych projektowaniu UX w ochronie zdrowia. W czerwcu 2025 roku odbyło się po raz pierwszy w Polsce, w formie kameralnego i merytorycznie wartościowego meetupu w Warszawie, w którym mieliśmy okazję uczestniczyć.
W wydarzeniu wzięli udział przedstawiciele fundacji, instytutów medycznych, firm technologicznych oraz środowiska projektowego. W centrum uwagi znalazły się trzy kluczowe obszary: VR w medycynie jako narzędzie redukcji lęku, bariery we wdrażaniu innowacji w ochronie zdrowia, oraz wyzwania związane z wdrażaniem UX w medycynie w sposób pacjentocentryczny.
Poniżej przedstawiamy kluczowe obserwacje z każdego z tych tematów, wraz z refleksjami, które mogą być przydatne zarówno dla zespołów projektowych, jak i decydentów w obszarze ochrony zdrowia.
VR w medycynie – jak redukuje lęk dzieci przed wkłuciami dożylnymi?
Fundacja K.I.D.S. zaprezentowała rozwiązanie projektowe wdrażane w szpitalach pediatrycznych, odpowiadające na konkretny problem: stres i lęk dzieci związany z zabiegiem zakładania wkłucia dożylnego. Choć sama procedura jest rutynowa z punktu widzenia personelu, dla dziecka może być źródłem silnych, negatywnych emocji.
Zespół projektowy podszedł do tematu systemowo, nie skupiając się wyłącznie na aspekcie technologicznym, ale przede wszystkim na kontekście użytkowania. Wyzwaniem było stworzenie rozwiązania, które nie zakłóci pracy personelu, a jednocześnie znacząco poprawi doświadczenie pacjenta.
Wykorzystano technologię VR (gogle Vive Flow), aby tymczasowo przekierować uwagę dziecka i zredukować poziom stresu. Kryteria wyboru sprzętu były ściśle projektowe: dopasowanie do rozmiarów głowy dziecka, łatwość dezynfekcji, prosta obsługa. Efekty wdrożenia, poparte wynikami badań, wskazują na znaczące zmniejszenie lęku i napięcia emocjonalnego.
Ten przypadek pokazuje, że dobrze zaprojektowana interwencja, w rzeczywistości wymaga przemyślanej integracji z praktyką kliniczną. To przykład, że zmiana jakości doświadczenia pacjenta jest możliwa, gdy technologia, kontekst operacyjny i potrzeby użytkownika zostaną potraktowane równie poważnie.
Rozwiązanie i skuteczność potwierdzona badaniami
- Redukcja krótkotrwałego bólu o 59%
- Redukcja stresu i lęku podczas zabiegu o 70%
Według badań przeprowadzonych przez Instytut Psychologii Uniwersytetu Wrocławskiego podczas zabiegów pobierania krwi na pacjentach w wieku 7 do 17 lat w Klinice Nefrologii Pediatrycznej we Wrocławiu.
- Poprawa doświadczenia pacjenta o 100%
Według badań przeprowadzonych przez naukowców Uniwersytetu w Toronto podczas zabiegów wkłuć do portów dożylnych na pacjentach w wieku od 8 do 18 lat w szpitalu pediatrycznym w Toronto.
- Skrócenie czasu wykonania zabiegu o 30%
Według badań przeprowadzonych przez naukowców Uniwersytetu Florenckiego podczas zabiegów wkłuć na Oddziale Onkologii i Hematologii w szpitalu pediatrycznym we Włoszech.
Innowacje w ochronie zdrowia a wyzwania systemowe – co blokuje rozwój UX?
W drugim wystąpieniu poruszono temat integracji nowych technologii w sektorze zdrowia. Przedstawiciele Medical Innovation Institute zwrócili uwagę na istotne różnice pomiędzy wdrażaniem rozwiązań cyfrowych w medycynie a w sektorze komercyjnym. Wiele placówek medycznych funkcjonuje w zróżnicowanym środowisku technologicznym, co może utrudniać efektywną integrację nowych rozwiązań.
W przypadku technologii opartych na sztucznej inteligencji pojawiają się dodatkowe wyzwania, m.in. wymogi certyfikacyjne oraz potrzeba trenowania modeli na danych lokalnych, zgodnych z kontekstem działania danej placówki.
Warto podkreślić, że wdrażanie bardziej złożonych innowacji często wiąże się z rozbudowaną biurokracją, która dla wielu szpitali, bywa barierą trudną do pokonania. W efekcie procesy te przebiegają znacznie wolniej niż w sektorach nieobjętych równie ścisłymi regulacjami.
Szczególnie interesującym wątkiem była koncepcja roli „health concierge” – osoby wspierającej pacjenta w planowaniu i koordynacji leczenia, a często również w rozumieniu złożonych procedur administracyjnych. Tego typu rola może pełnić funkcję bufora pomiędzy systemem opieki zdrowotnej a pacjentem, ułatwiając nawigację i zwiększając efektywność leczenia. Z perspektywy projektowej możemy rozważać health concierge jako punkt styku, który można usprawniać i modelować w zależności od kontekstu działania placówki.
Pacjent jako współprojektant usług zdrowotnych
Trzeci temat dotyczył poziomu zaangażowania pacjentów w proces projektowania usług zdrowotnych. Jak słusznie zauważył Robert Statkiewicz z Fundacji Ludzie i Medycyna, wysyłanie ankiety nie jest tożsame z udziałem użytkownika w procesie projektowym.
Zamiast konsultacji polegających na ocenie gotowych rozwiązań, prelegent postulował podejście partycypacyjne, w którym pacjent współdefiniuje problemy, współtworzy pomysły i bierze udział w testowaniu rozwiązań.
Przywołana została klasyczna drabina partycypacji Arnsteina, według której prawdziwe partnerstwo z użytkownikiem zaczyna się dopiero na wyższych poziomach współdecydowania.
Ten wątek szczególnie rezonuje w kontekście projektów związanych z długoterminowym leczeniem lub chorobami przewlekłymi. Różnice w potrzebach, barierach i priorytetach pacjentów, nawet przy tej samej jednostce chorobowej, są na tyle duże, że bez realnego udziału użytkowników końcowych, projektowanie usług pozostaje ryzykowne.
UX w medycynie, a podejście systemowe
Spotkanie UX Healthcare 2025 Warszawa unaoczniło, że poprawa doświadczenia pacjenta wymaga dużo więcej niż estetycznych interfejsów. Kluczowe są działania na poziomie systemowym: rozumienie ograniczeń regulacyjnych, uwzględnienie realiów operacyjnych oraz budowanie przestrzeni do rzeczywistego udziału użytkowników w projektowaniu.
Z perspektywy firm projektowych oznacza to konieczność łączenia kompetencji projektowych z wiedzą z zakresu medycyny, prawa i organizacji pracy placówek ochrony zdrowia. Coraz bardziej potrzebne staje się też projektowanie usług opartych o nowe role, jak health concierge, które funkcjonują jako „łączniki” między światem pacjenta a instytucją.
Sprawdź jak zbadaliśmy i zaprojektowaliśmy proces wizyty lekarskiej oraz wystawiania eDokumentów.
Dla naszego zespołu oznacza to jedno: praca nad UX w medycynie to nie tyle projekt, co długoterminowy proces transformacyjny, wymagający empatii, wiedzy i zdolności operacyjnych.
